آشنایی با ویژگی های گیرنده های رادیویی – گیرنده های رادیویی

ویژگی های گیرنده های رادیویی

گیرنده های رادیویی ویژگی هایی دارند که از آنها برای تشخیص یک گیرنده ی رادیویی مرغوب از یک گیرنده رادیویی نامرغوب استفاده می شود. مهم ترین ویژگی های هر گیرندهی رادیویی انتخابگری، حساسیت، پایداری و وفاداری است. هر کدام از این ویژگی ها در طراحی یک گیرنده رادیویی نقش مهمی دارند.

ویژگی گیرنده ها

انتخابگری یا سلکتیویته

توانایی یک گیرنده در انتخاب فرکانس ایستگاه مورد نظر و حذف و تضعیف فرکانس های ناخواسته را انتخابگری می نامند. انتخابگری با ضریب کیفیت مدار هماهنگی تعیین می شود.

شکل پاسخ فرکانسی مدار هماهنگ گیرنده های رادیویی

با توجه به شکل زیر، قسمت الف می توان گفت که پهنای باند مدار هماهنگی شماره یک زیاد است، از این رو هنگام دریافت ایستگاه های مختلف، تداخل به وجود می آورد و انتخابگری خوب نیست.

شکل انتخابگری که خوب نیست

پهنای باند مدار  هماهنگی شماره ۲ در محدوده ی باند کناری بالا و پایین قرار دارد. بنابراین انتخابگری مناسب است.

شکل انتخابگری که مناسب است

پهنای باند مدار هماهنگی شماره ۳ کم است در نتیجه قسمتی از اطلاعات پیام حذف می شود؛ بنابراین انتخابگری مناسب نیست، پهنای باند مدارهای هماهنگی یک گیرنده باید به اندازه ای باشد که بتواند بالاترین فرکانس پیام را آشکار کند.

شکل پهنای باندی که تیز است و قسمتی از پیام حذف می شود

حساسیت (سنسیتویته)

توانایی یک گیرنده در دریافت حداقل دامنه و قدرت، سیگنال ضعيف فرستنده را حساسیت گویند. اگر گیرنده ای بتواند سیگنال ضعیف ترین ایستگاه را دریافت و پیام را آشکار کند دارای حساسیت بالایی است.

شکل گیرنده A با حساسیت قوی که می تواند سیگنال با توان ضعیف را دریافت و بازسازی کند

همان طور که در این شکل مشاهده می شود گیرنده رادیویی A نسبت به گیرنده ی رادیویی B دارای حساسیت بالاتری است از این رو می تواند سیگنال پیام ایستگاه رادیویی ضعیف را دریافت و بازسازی کند.

شکل گیرنده B با حساسیت ضعیف که می تواند سیگنال با توان ضعیف را دریافت و بازسازی کند

پایداری (استابیلیته)

میزان ثابت بودن فرکانس ایستگاه دریافتی در گیرنده را پایداری گویند. چنانچه عوامل مختلفی در داخل گیرنده باعث قطع و وصل ایستگاه دریافتی شود گیرنده، پایداری خوبی ندارد. شکل زیر یک گیرنده ی رادیویی را نشان میدهد که با وجود قوی بودن سیگنال دریافتی توسط آنتن، سیگنال خروجی آن قطع و وصل می شود.

شکل یک گیرنده با پایداری خوب

وفاداری (فیدیلیته)

تشابه سیگنال خروجی بازسازی شده به سیگنال ورودی گیرنده رادیویی را وفاداری می نامند. به عبارت ساده تر وفاداری بستگی به باند عبوری مدارهای انتخاب کننده یا مدار هماهنگی دارد. اگر Q در این مدارها بالا باشد، فرکانس های بالای سیگنال پیام، تضعیف می شوند و کیفیت صوت را کاهش می دهند. در این حالت میزان وفاداری گیرنده کم می شود.

شکل یک گیرنده با پایداری ضعیبف

در این شکل در گیرنده B، سیگنال ۴ کیلوهرتز که مربوط به پیام اصلی است کاملا محو شده و به جای آن نویز به وجود آمده است.

شکل گیرنده با وفاداری خوب

شکل گیرنده با وفاداری نامناسب